Deklaratat e fundit të Izet Mexhiti kanë hapur debat në opinionin publik lidhur me qëndrimet e tij për statusin e gjuhës shqipe dhe nëse ka pasur një tërheqje nga deklaratat e mëhershme, ku ai vetë e cilësonte shqipen si “një arritje të madhe” dhe “gjuhë zyrtare”.
Në një prononcim për Alsat, Mexhiti reagoi ndaj letrës së hapur të Ali Ahmeti, duke e cilësuar atë si përpjekje për manipulim të opinionit dhe për të mbajtur gjallë shpresat për rikthim në pushtet. Ai theksoi se problemi kryesor qëndron te mënyra si është rregulluar çështja e gjuhës shqipe gjatë qeverisjes së kaluar.
Sipas Mexhitit, në Republika e Maqedonisë së Veriut nuk ekziston një ligj i mirëfilltë për gjuhën shqipe, por një “Ligj i Gjuhëve” që bazohet në përqindjen prej 20%, duke lënë hapësirë për paqartësi dhe interpretime të ndryshme. Ai krahasoi këtë model me Kosova, ku sipas tij, gjuha serbe ka status të barabartë dhe të qartë si gjuhë zyrtare, duke shmangur dilemat në zbatim.
“Po të ishte definuar si duhet, sot nuk do të kishim probleme dhe tensione,” deklaroi Mexhiti, duke fajësuar qeverisjen e mëhershme për zgjidhje të paplota.
Megjithatë, ndryshimi i tonit nga deklaratat e tij të mëparshme – ku e shpallte shqipen si gjuhë zyrtare të arritur – ka nxitur pyetje nëse ky qëndrim lidhet me zhvillimet e reja politike dhe ndikimin e faktorëve si VMRO-DPMNE, me të cilin VLEN është pjesë e shumicës qeverisëse.
Nga ana tjetër, Mexhiti siguroi se VLEN mbetet e përkushtuar për avancimin e statusit të gjuhës shqipe, duke theksuar se janë në pritje të një momenti më të favorshëm politik për ta bërë atë plotësisht gjuhë zyrtare.
Ndërkohë, Ahmeti në letrën e tij rikujtoi se përdorimi i gjuhës shqipe është një e drejtë e garantuar me Kushtetutë dhe paralajmëroi se çdo tentativë për dobësimin e saj do të hasë në kundërshtim të fortë.
