Ish-ministri i Punëve të Jashtme të Maqedonisë së Veriut, Bujar Osmani, ofron një lexim ndryshe të qasjes së Donald Trumpit në politikën ndërkombëtare. Sipas Osmanit, rendet ndërkombëtare nuk shemben papritur, por degradojnë gradualisht – përmes lodhjes morale, vetëkënaqësisë dhe humbjes së legjitimitetit. Institucionet vazhdojnë të funksionojnë formalisht, ndërsa publiku bëhet gjithnjë e më i zhgënjyer dhe udhëheqësit shndërrohen në administratorë të një sistemi që nuk e besojnë më plotësisht.
Në këtë kontekst, Osmani e interpreton sjelljen e Trumpit si pjesë të një faze tranzicioni global. Ai argumenton se Trump nuk synon as ruajtjen klasike të rendit ekzistues, as shkatërrimin e drejtpërdrejtë të tij, por krijimin e një “çrregullimi të kontrolluar” për të detyruar adaptimin e sistemit përpara një krize më të madhe.
Si shembull, Osmani përmend NATO-n, ku për vite me radhë ekzistonte një pabarazi strukturore mes barrës amerikane dhe kontributeve evropiane. Trump, sipas tij, nuk u përpoq ta zgjidhte këtë përmes diplomacisë tradicionale, por e sfidoi hapur vetë parimin e mbrojtjes kolektive, duke rritur koston e inercisë politike. Rezultati, thekson Osmani, ishte rritja e ndjeshme e shpenzimeve për mbrojtje nga ana e aleatëve evropianë.
Një logjikë e ngjashme, sipas tij, vlen edhe për çështjen e Grenlandës. Edhe pse ideja e përvetësimit territorial është e parealizueshme, efekti politik ishte real: Arktiku u kthye nga një temë margjinale në një prioritet strategjik, duke përshpejtuar koordinimin dhe vëmendjen ndërkombëtare.
Osmani e përkufizon këtë qasje si vendosje agjende përmes presionit, jo si diplomaci klasike. Trump, sipas tij, është i gatshëm të sakrifikojë imazhin personal dhe të thyejë tabu diplomatike për të gjeneruar reagime sistemore, duke vepruar si destabilizues në një rend që nuk i përgjigjet më reformave graduale.
Në fund, Osmani shtron një dilemë thelbësore: a është pritja për konsensus dhe ruajtja formale e një sistemi të konsumuar më e rrezikshme sesa një tronditje e kontrolluar? Sipas tij, Trump mund të mos jetë arkitekti i një rendi të ri botëror, por ai po kryen një funksion të pashmangshëm – po detyron sistemin ndërkombëtar të përballet me realitete që i ka shmangur për vite me radhë.
“Në këtë kuptim,” përfundon Osmani, “Trump është më pak shkaku i çrregullimit dhe më shumë simptomë e një rendi që i ka mbaruar koha – dhe sinjal se tranzicioni global ka filluar tashmë. Pyetja nuk është nëse metoda është elegante, por nëse bota ende e ka luksin e elegancës.”
